बोलेकै आधारमा पटक–पटक पक्राउ? दुर्गा प्रसाईंमाथि अन्याय र प्रतिशोधको प्रश्न

काठमाडौं ।

दुर्गा प्रसाईंमाथि पटक–पटक पक्राउ गर्ने, हिरासतमा राख्ने र अनुसन्धानका नाममा नियन्त्रणमा लिने क्रमले अहिले गम्भीर प्रश्नहरू उठाएको छ। के उनले बोलेका अभिव्यक्तिकै आधारमा राज्यले बारम्बार उनलाई पक्राउ गरिरहेको हो? यदि त्यस्तो हो भने, यो विषयमाथि निष्पक्ष रूपमा प्रश्न उठाउनुपर्ने बेला आएको छ।

दुर्गा प्रसाईंले आफूलाई सधैँ गरिब, पीडित र भुईँ मान्छेको आवाज उठाउने व्यक्तिका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएका छन्। उनले सरकार, राजनीतिक नेतृत्व र राज्य संयन्त्रमाथि खुलेर प्रश्न उठाउँदै आएका कारण उनी पटक–पटक विवादमा पनि पर्दै आएका छन्।

तर प्रश्न यहाँनेर छ—कसैले सरकार वा सत्तामाथि कडा प्रश्न उठाउँदैमा उसलाई पटक–पटक पक्राउ गरेर हिरासतमा राख्नु न्यायोचित हुन्छ कि हुँदैन? अभिव्यक्तिसँग असहमति भए कानुनी प्रक्रिया र अदालतको बाटो खुला छ। तर राज्यले आलोचनाको जवाफ पक्राउ र हिरासतबाट दिने हो भने त्यसले नागरिकको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि समेत प्रश्न खडा गर्न सक्छ।

अहिले अर्को महत्वपूर्ण प्रश्न पनि उठिरहेको छ—केपी ओलीको सरकार होस् वा बालेन नेतृत्वको सरकार, दुर्गा प्रसाईंमाथि राज्यको व्यवहारमा साँच्चिकै फरक देखिएको छ त?

सरकार फेरिए, नेतृत्व फेरियो, राजनीतिक नाराहरू फेरिए। तर यदि आलोचकप्रतिको राज्यको व्यवहार उस्तै रह्यो भने जनताले स्वाभाविक रूपमा प्रश्न गर्नेछन्—फरक आखिर के रह्यो?

दुर्गा प्रसाईंका विचार र अभिव्यक्तिसँग सहमत वा असहमत हुनु नागरिकको अधिकार हो। तर उनीमाथि भएका पक्राउ, हिरासत र कानुनी कारबाहीहरू कानुनअनुसार भएका हुन् कि राजनीतिक प्रतिशोधबाट प्रेरित छन् भन्ने प्रश्नको जवाफ सम्बन्धित निकायले तथ्य र प्रमाणका आधारमा दिन आवश्यक छ।

किनकि लोकतन्त्रमा सरकारको शक्ति आलोचना दबाउन होइन, आलोचना सुन्न र जवाफ दिन प्रयोग हुनुपर्छ। गरिब, पीडित र भुईँ मान्छेको आवाज उठाउने दाबी गर्ने व्यक्तिमाथि राज्यले गर्ने व्यवहारले सरकारको लोकतान्त्रिक चरित्रबारे पनि प्रश्न उठाउँछ।

त्यसैले आजको मूल प्रश्न यही हो—दुर्गा प्रसाईंमाथि पटक–पटकको पक्राउ कानुनी प्रक्रियाको हिस्सा मात्र हो, कि यसभित्र अन्याय र प्रतिशोधको प्रश्न पनि जोडिएको छ?