काठमाडौं ।
जापानले विदेशी विशेष क्षमता भएका दक्ष जनशक्तिलाई भिसा प्रक्रियामा सरलीकृत गर्दै फास्ट ट्र्याकबाट भिसा दिने भएको छ। उन्नत व्यापार र व्यवस्थापन गतिविधिमा आवेदन गर्नेहरूका लागि ५ वर्ष वा सोभन्दा बढीको रोजगारी रेकर्ड र वार्षिक ४० मिलियन येन आम्दानी भएमा जापानले ५ वर्षको भिसा दिनेछ।
मन्त्रीस्तरीय बैठकले युवा विदेशी दक्ष जनशक्तिलाई जापानमा रोजगारी खोज्न सहज बनाउन यस्तो निर्णय गरेको हो।
जापानको अध्यागमन सेवा एजेन्सीद्वारा तोकिएको विश्व वरियता सूचीमा शीर्ष सयमा परेका विश्वविद्यालयबाट स्नातक गरेका विदेशीलाई ‘निर्दिष्ट गतिविधि’ भिसा दिइनेछ। जसले उनीहरूलाई जागिर खाँदै दुई वर्षसम्म बस्न सक्षम बनाउने छ।
सरकारले जनताको राय लिएर अप्रिलमा नयाँ पद्धति सुरु गर्ने लक्ष्य राखेको छ। भिसा प्रदान गर्न शैक्षिक, रोजगारी पृष्ठभूमि र वार्षिक आम्दानीसहितका योग्यतालाई बिन्दुमा आधारित प्रणालीलाई अबलम्वन गर्ने बताइएको छ।
दक्ष कामदार प्राप्त गर्ने विश्वव्यापी दौडले तातेको यस समयमा दक्ष जनशक्ति पाउन जटिल देखिएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। सरलीकृत आवश्यकताअन्तर्गत ५ वर्षको भिसा प्राप्त गर्नेहरूले पनि हालका धारकहरूका लागि ३ वर्षको तुलनामा एक वर्षको बसोबासपछि स्थायी भिसाका लागि योग्य हुनेछन्।
‘लागू गर्न लागिएको नयाँ प्रणालीले उच्चस्तरीय क्षमता भएकाहरूलाई प्राथमिकता दिनेछ’, मुख्य क्याबिनेट सचिव हिरोकाजु मात्सुनोले मन्त्रीस्तरीय बैठकमा बताए।
२०१२ मा सुरु गरिएको वर्तमान प्रणालीअन्तर्गत, गत वर्ष जुनसम्म कुल ३४ हजार ७ सय २६ व्यक्तिले ५ वर्षे भिसा प्राप्त गरेका थिए।
कसरी हुन्छ ठगी ?
दलालहरूले विशेष गरी मलेसियामा अवैध रूपमा बसेका नेपालीहरूलाई टार्गेट गर्ने गरेका छन् । उनीहरूलाई ५ देखि १० लाखसम्म नेपाली रुपैयाँ तिरेमा अमेरिका, पोर्चुगल लगायतका देश पठाइदिने भनेर प्रलोभनमा पार्ने गरेका छन् ।
लामो समयदेखि मलेसियामै बसेका नेपालीहरू नै यस्तो काममा सक्रिय रहेको नेपालीहरूको भनाई छ । रातोपाटीको सम्पर्कमा आएका एक नेपाली श्रमिकले भने,– ‘एक जनाले रोमानिया पठाइदिन्छु भनेर २ लाख रुपैयाँ लिएको १ वर्षभन्दा बढी भयो । न रोमानिया पठाइदिएको छ न त दिएको पैसा फिर्ता गरेको छ ।’
मलेसियामै रहेका कैलालीका रामबहादुर (नाम परिवर्तन) ले पोर्चुगल जाने सपना देखेको २ वर्ष भयो । उनलाई एक जना चिनेको दाइले पोर्चुगल जाने सपना देखाएका थिए ।
‘मलेसियामै जे जस्तो भए पनि काम गरिरहेकै थिएँ । महिनामा ३५/४० हजार कमाई भइरहेको थियो । चिनेको दाइले पोर्चुगल जाने हो भाइ भन्नुभयो । मिल्छ भने नजाने नि हुन्छ भने । दाइले ६ लाख रुपैयाँ लाग्छ भन्नुभयो । ल हुन्छ त भनेर पैसा दिए, अहिले २ वर्ष भइसक्यो आज हुन्छ भोलि हुन्छ मात्र भन्छ,’ उनले भने ।
यसरी विभिन्न देश पठाउने भन्दै ठगी गर्नेहरूले केहीलाई मात्र अर्को देश पठाउन सफल भएका देखिन्छन् । अधिकांशको भने पैसा ठग्ने गरेको मात्र देखिएको छ ।
यसरी आफू ठगिएको भन्दै दूतावासमा गुनासो गर्नेहरूको सङ्ख्या निकै बढी छ । दिनदिनै ठगीका गुनासा आउन थालेपछि दूतावासले जुन देश जान चाहेको हो त्यो देशका दूतावासमा बुझेर मात्र दलाललाई पैसा दिन आग्रह गरेको छ ।
सामान्यतया वर्कर भिसामा मलेसिया गएकाहरूले भिसा परिवर्तन गर्न पाउँदैनन् । यति मात्र नभएर जुन कम्पनीमा काम गरिरहेको छ त्यो कम्पनी पनि परिवर्तन गर्न पाइँदैन । त्यो कम्पनी परिवर्तन गर्ने बित्तिकै भिसाको टाइम भए पनि उनीहरू अवैध मानिन्छन् ।
त्यसैले त्यस्ता दलालको पछि नलाग्न र जति अवधिको लागि मलेसिया आएको हो त्यति अवधि राम्रोसँग काम गरेर स्वदेश फर्किन दूतावासले सबैमा अनुरोध गरेको छ ।