मलेसियाको ठूलो गुड ईयर कम्पनी विवादमा, के होला नेपाली कामदारको भबिष्य ?

हाम्रो सन्देश संवाददाता

काठमाडौं, १७ जेठ ।

अमेरिकी टायर निर्माता कम्पनी गुडईयरको मलेसिया स्थित कम्पनी विदेशी श्र मि कको अ वै -धानिक रुपमा तलव क टौ ती, राहदानी क -व्जा लगायतका विषयमा वि वा -दमा परेको छ । सो कम्पनीले ठूलो परिमाणमा श्र मि कको तलव भु क्तानी समेत गर्न बाँकी रहेको समाचार सार्वजनिक भएको छ ।

बेलायती सञ्चार संस्था रोयटर्सका अनुसार सो कम्पनीलाई ओभरटाइम वापतको रकम श्र मि कलाई भु क्तानी नगरेको, अ दालतमा मु द्दा हा ल्ने श्रमिकलाई ध -म्की दिइएको, तल व क टौती लगायतका विषयमा मु -द्दा परेको छ ।

रोयटर्ससँगको कुराकानीका क्रममा सो कम्पनीमा कार्यरत तथा पहिले काम गरेका ६ जना श्र मि कले कम्पनीले ग लत रुपमा आफूहरुको त लव क टौ ती गरेको, धेरै समय काम गर्न बा ध्य पा रिएको तथा राहदानीमा पूर्ण रुपमा अ धिकारबाट व -ञ्चि त गरिएको जनाएका छन् । अदा -लत श्रो त ले पनि यसको पु ष्टि गरेको स मा चारमा जनाइएको छ ।

श्र म वि भागले पनि सो कम्पनीलाई सन् २०२० मा श्र मि कलाई का नून ले तोकेभन्दा बढी समय का ममा लगाएको तथा विदेशी श्र मि कलाई थोरै ज्या ला दिएको विषयमा का रवा ही गरेको पु ष्टि गरेको छ । सो कम्पनीमा काम गरेका एक श्र मि कले आफ्नो रा हदानी गै -र का /नूनी रुपमा कम्पनीले क -व्जा मा राखेको बताएका छन् । उनले आफूले काम गरेको ८ बर्षपश्चात मात्र रा हदानी फि र्ता पाएको पनि बताएको रोयटर्सको समाचारमा उल्लेख छ ।

सो कम्पनी वि- रु द्द सन् २०१९ मा दुईवटा तथा सन् २०२० मा एक गरी तीनवटा मु द्दा अ दाल तमा परेका छन् । सो क्रममा १ सय ८५ श्र मिकले कम्पनी वि -रु द्द मु द्दा दा यर गरेको जनाइएको छ । उनीहरुले आफूहरुले मलेसियाको श्र म का नून अनु सार पाउनु पर्ने सुविधा न पाएको भन्दै मु द्दा हालेका थिए ।

श्रमिकहरुको सो मु द्दामा स्थानीय अ दालतले श्र मि कको पक्षमा फैसला गरेको पनि जनाइएको छ । अ दालतको वेभसाइटमा प्रकाशित फै स लामा पनि विदेशी श्र मि कले स्थानीय मलेसियाली श्र मि कले पाउने सरह नै सु विधा पाउने उल्लेख गरिएको समाचारमा जनाइएको छ । कम्पनीलाई श्र मि कको क टौ ति गरिएको तथा उपलव्ध नगराईएको रक म त त्का ल भु क्तानी गर्न अदा लतले आदे श दिएको श्र मिbकहरुका तर्फबाट मु द्दा ल डे का अ धिवक्ताले बताएका छन् ।

अदालतमा प्र मा णका रुपमा पेश गरिएको पे स्ली पमा कतिपय श्र मिकले मासिक २ सय २९ घण्टासम्म अ तिरि क्त समय काम गरेका थिए । मलेसियाको श्र म का नून अनु सार भनें मासिक १ सय ४ घण्टा भन्दा बढी अ तिरिक्त समय का ममा लगाउन पाईं दैन ।

सो कम्पनीले आफूहरुलाई ५० ला ख रिं गिट ब रावर ठ -गि गरेको श्रमि कहरुले दा वी गरेको श्र मिकका त र्फबाट मु द्दा ल डि रहेका अधिवक्ता चन्द्रा सेगरन राजेन्द्रनले बताएको रोयटर्सले लेखेको छ । सो कम्पनीमा नेपाल, म्यानमार तथा भारतका श्र मि क कार्यरत छन् ।

विश्वकै ठूलो मध्येको एक टायर उत्पादक कम्पनी गुडईयरले भनें अदा लतको दुवै निर्ण य वि रु द्द उ च्च अ दालतमा पुनरावेदन गरेको छ । उ च्च अ दालतले आगामी जुलाई २६ मा नि र्णय सुनाउने अपेक्षा गरिएको छ । यसैगरी श्र मिकले हालेको ते श्रो मु द्दाको फै स ला आगामी साता हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

मु द्दा हा लेका म ध्येका शरण कुमार राई र बुद्धि राईले श्र मि कहरुको ड फ्फा अनुसार कम्पनीको नि यम फरक हुने बताएका छन् । उनिहरु सो कम्पनीमा सन् २०१२ देखि सन् २०२० सम्म काम गरेका थिए । श्र मिकहरुले पहिलो मु द्दा सन् २०१९ को जुलाईमा हा लेका थिए । त्यसपछि कम्पनीले मु द्दा हा ल्ने श्र मिकहरुलाई आफूले मु द्दा फि र्ता लिने भनेर ज व र्ज स्ती स ही ग राएको थियो । त्यस वि रु -द्दमा प्र ह रीमा उ जु री हा लि एको थियो ।